Een overzicht van de Romeinse paleizen: definities en beschrijvingen.

Definitie en geschiedenis

Een Romeins paleis was een op het eind van de republieke tijd (27 v.Chr.) tot aan het einde van de oudere keizerperiode gebouwd omvangrijk woonpaleis dat als permanent verblijfplaats van de Romeinse https://romanpalacecasino.nl/ heerser diende. Het werd ontworpen en opgetrokken door bekwaamste architecten, artiesten en ambtenaren om een imposante afbeelding te geven van het rijk.

Tijdens de republikeinse periode (509-27 v.Chr.) was er geen permanent verblijf voor de Romeinse senator. De heerser had zijn eigen paleis niet, maar moest in de regel bij vrienden en verwanten verderleven wanneer hij zich op het platteland bevond.

Na het einde van de republieke periode werd door Augustus een nieuw type van residentie ingesteld. Hierbij waren permanent verblijfsplaatsen nodig voor zowel de heerser als zijn familie en het hofpersoneel, dat vooral bestond uit officieren, ambtenaren en concubines.

Door Octavianus (de toekomstige keizer Augustus) werd besloten om in Rome een nieuw hoofdpaleis te bouwen, dat voltooid zou worden onder de naam Palatium. De naam Palatium was afgeleid van het Oud-Italiaanse woord palos, wat heuvel betekent en waarschijnlijk naar een berg in Griekenland verwijst.

De keizerlijke paleizen waren niet alleen een symbolische vertegenwoordiging van de macht van de heerser maar ook een centrum voor politiek, cultuur en economie. Ze stonden meestal op strategisch geïsoleerde locaties om toezicht te houden over de stad of provincien.

Romeinse paleizen in Italië

De Romeinen bouwden hun paleizen met inbegrip van het Palatium aan drie plaatsen: Rome, Puteoli en Augusta Praetoria (Aosta).

Het Paleis van Augustus

Op 16 september 27 v.Chr. werd keizer Octavianus gekroond tot de eerste heerser uit een nieuwe dynastie; hij nam daarbij ook zijn nieuwe naam aan – “Augustus” – en hij zou datzelfde jaar beginnen met het bouwen van een nieuw hoofdpaleis, Palatium Augustum. Dit was niet langer de Romeinse Senaatspaleizen, maar in plaats hiervan zou keizerlijke residenties door de hele stad worden gebouwd.

Eenkele karakteristieken

Ook tijdens latere periodes bleven de heerser en zijn paleis onafscheidelijk verbonden. Zo werden alle vanaf het begin gebruikte symbolen, zoals beelden en wapentekenen gebruikt om de heerser te vertegenwoordigen.

Bijzondere kenmerken vormden de keizerlijke residenties ook door hun praktische toepassing voor bewoningsdoeleinden. Zo werden in sommige gevalles veranderingen aangebracht zodat een enkel paleis plaats boden aan verschillende gebruikers, waarvan tenminste twee van hetzelfde geslacht mochten zijn.

Ook de bestemming van de grondgebied dat door palatische gebouwen werd omklemd, nam elke periode toe. Uitvloeisel hiervan waren in feite onontkoombare veranderingen aan het onderzoek naar paleizen: ze werden op een hogere positie gebracht.

Door hun permanente aard was de Romeinse keizerlijke residenties zeker niet alleen slechts afhankelijk van particuliere, maar ook altijd min of meer overheidsgebouwen. Dit brengt tot uiting dat het voor hen in de eerste plaats om politiek is gegaan.

In latere periodes veranderde het systeem door een ander gebruik hiervan waarin bijna elke heerser opnieuw enige gebieden van zijn reikwijdte mocht inleiden. Zo nam men het niet langer noodzakelijk vond de omgeving aan te passen aan de verwachting dat er zich door een zekere mate van luxe verandering zou voordoen.

Het Paleis Palatium

Eén speciale residentie die tijdens de regeerperiode van keizer Augustus werd gebouwd, was het paleis genaamd “Palatium”. Dit gebouw was ingericht als een opvallende overzichtbare en luxueuze woning.

Het Paleis Augusta

Vervolgens bouwden de latere keizers in hun beurt ook Palatiumpaleizen aan verschillende plekken buiten Rome. Zo had Constantijn, voor zijn zomerresidentie het villatuin op de Tiberinusbank (bij Puteoli) bebouwd met een nieuwe residentie.

Met dit alles wil ik uitgaan van het voornemen om te onderzoeken welke overzichten van oorsprong in de literaire en epigraphische bronnen zitten; en niet bij voorbaat uitgegaan van elke waarschijnlijkheid.